Scathlan 3

sin anois in aice le hAllt na Peiste i mbaile Faoi Chnoc n6 Cnoc Fola mar a thugtar go hoifigiuil anois air i seoltal litreacha srl. Ach ar scor ar bith amach le bacadaf in eadan a thola agus gan suil aige le m6ran eadala. Ach leis an leim a thug se thit se le trombhuille anuas ar an chreag agus chuaigh trf ladhar a bhf ar an chois bhambach s'aige sios frid an chreag agus le sin tusaidh an t-uisce a stealladh anfos mar a bheadh se a scaoileadh as trf bhallan b6. Agus rud nfos iontaf na sin aris fioruisce ceart a bhf ann. Mhuigh an t-uisce an tart a bhi ar Fhionan agus d'imigh an triur leo ar a chuid eile da n-aistear soir an c6sta. Is e an rud is iomraitf fan tobar seo nach feidir e a fheiceail go dtf go mbi se ina lagtra. Ansin thig an t-uisce ag bruchtaigh anfos as an chreig. Is gr)athach anois turas a dheanamh ar an tobar bheannaithe seo gach uile La Fheile Muire M6r san Fh6mhar, Bfonn rabharta m6r ann i gc6naf i dtratha an ama sin den bhliain agus is furast a ghabhail sfos ionsair an chreag. Ta tuairisc le fail ag tiarnaf agus ag lucht taistil fan turas seo ina gcuid scribhfnnf sa hochtu agus sa naou cead deag. Chuaigh an gnas i leig ar fad nach m6r le deich mbliana fichead ce go raibh a chuimhne i gc6nai i mbeal an phobail. Ansin le linn don Athair Eoghan 0 Frighil a bheith ina sheiplfneach i gCnoc Fola, chuir se tus arfs leis an turas agus ta an gnas anois ar a chosa arfs agus seans go leanfar leis go ceann i bhfad sna blianta ata romhainn. MACHAIRE GATHLAN Nil ait is m6 sa phar6iste ata ceangailte le cursaf creidimh agus ata Machaire Gathlan mar gur ann le fada ata an roilig a bhfuil cuid mh6r den phobal a bhf i nGaoth Dobhair le dha chead bliain curtha. Roimhe sin ba soir go roilig Thulcha Beigle a chuirti na mairbh agus ta an ait sin mile n6 mar sin isteach i dtreo na Mucaise 6 bhaile an Fhail Charraigh. Chan iontas gur thoir ansin ata go leor eile de mhuintir na par6iste ina luf ag fanacht leis an aiseirf mar ba phar6iste Thulcha Seigle Thiara bhi ar Ghaoth Dobhair go dti seal gairid go leor 6 shoin. D'fhag sin ceangal laidir i gc6naf idir codannaf de phar6iste Ghaoth Dobhair agus Tulcha Seigle i bhfad i ndiaidh shocru na heaglaise a rinne par6iste dithe fein de Ghaoth Dobhair nuair a d'ardaigh lion na ndaoinf san ait i rith na hochtu aoise deag. Beidh caint againn nfos deireannai ar Thulcha Seigle ach pillimis go f6ill beag ar Mhachaire Gathlan. Ceist achrainn i gc6naf go leor bunus an fhocail 'Gathlan'. Ta dha inse ar an mhfniu seo (a) go mbaineann an t-ainm leis na Gallain mh6ra a bhiodh ina seasamh san ait ach ata anois i bhfolach sa ghainimh agus (b) gur ionann 'gathlan' agus tithe beaga samhraidh a th6gadh lucht choimeadta eallaigh daofa fein le linn an bhuailteachais a bhiodh a chleachtadh acu san ait sa seachtu agus sa hochtu cead deag. Is fearr liom fain an dara mfniu ar dha chuis (i) go dtig se nfos fearr leis an fhian.aise ata againn ar n6smhaireacht na ndaoinf sa taobh tfre ar fad anuas go dtf deireadh an naou cead deag fad is a bhain se le haistriu stoic 6 ait go hait srl agus (ii) nach bhfuil fianaise na cainte i gcas an fhocail 'gathlan' agus an fuaimniu a bheadh le focal mar 'Gallan' ag teacht le cheile r6mhaith. Le linn an Gheimhridh chuirtf an t-eallach suas go Gleann Tornain 6 ait a raibh beagan nfos m6 foscaidh acu in ait a bheith ar an bhlar lorn i gcois na farraige. Sa tSamhradh thigeadh na daoinf agus an stoc anuas de chois 55