Sonraí an Agallaimh

**Catagóir: Taisteal agus Gnó**
Fochatagóir	Cur Síos
Báid agus Longa	Fuair Séamus agus a theaghlach bád déanta thíos ar na Dúnaibh ach tá sí ina luí ag an ché anois, tá poll ar a toiseach.
Báid agus Longa	Cailleadh bád eile dárbh ainm An Stolwick le lasta toitíní agus iarainn. Cailleadh iad uilig agus tuilleadh ar an bhád cogaidh a tháinig ina dhiaidh le hiad a shábháil.
Báid agus Longa	Thóg fear as na Dúnaibh, Antoin Mac Giolla Bhríde, a mbád, tá sí i Machaire Rabhartaigh anois. Dar leis gur í an bád is fearr a chuaigh na farraige, ní raibh eagla ariamh orthu inti fiú nuair a bhíodh an fharraige garbh. Chuaigh siad amach oíche amháin nuair nach dtéadh duine ar bith eile amach ag iascaireacht bradán, bhí barraíocht eagla ar achan duine eile ach bhí bád maith le Jimeile agus a dheartháir. Thugadh Páidí Éamoinn na bradáin go Ailt an Chorráin lena ndíol. An dóigh ar cheannaigh sé a chuid eangacha ar dtús, ní raibh mórán airgid aige. Fuair sé iasacht leis na heangacha a cheannach. Taobh istigh de 6 seachtaine bhí an bád díolta ar a son, bhí séasúr maith acu. Bhí beannacht acu ón sagart. Bhí rath agus ádh orthu i gcónaí leis na potaí gliomach. Scéal faoi am a bhí siad ag tógáil na bpotaí agus an fharraige garbh. Bhí creideamh aige féin go raibh Dia ag amharc ina ndiaidh. Scéal faoi bheannacht a fuair a theaghlach ón tAthair Danny Molloy lá amháin a chosain iad ar bharr na farraige.

**Catagóir: Nósanna agus Piseoga**
Fochatagóir	Cur Síos
Comharthaí Báis	Bád a cailleadh ar chúl Inis Bó Finne i 1928. D'inis an fear a sábhlaíodh, Pádraig Ó Colla, a scéal ar Raidió na Gaeltachta blianta ó shin. Cur síos ar an timpiste agus na comharthaí a feiceadh.

**Catagóir: Cluichí agus Caitheamh Aimsire**
Fochatagóir	Cur Síos
Damhsa	Caitheamh Aimsire, damhsa sa scoil a bhíodh acu achan oíche agus ansin ghearr siad anuas e go trí oíche sa tseachtain. Thagadh na girseacha ón Lagán agus thosaíodh na damhsaí. San am sin, chaitheadh na girseacha go háirithe sé mhí den bhliain ar an Lagán. Dhá uair ina shaol a chonaic sé a athair ólta, ceann acu an lá a tháinig a dheirfiúr ar ais as an Lagán. Lá mór a bhíodh ann agus na fir uilig amuigh an lá a thagadh na girseacha ar ais as an Lagán.

**Catagóir: An Pobal**
Fochatagóir	Cur Síos
An Creideamh	Bhí creaideamh láidir ar oileán Inis Bó Finne. Chur na sagairt bheannaithe suas Cros Bheannaithe i 1910 a d'adhradh muintir an oileáin gach lá nuair nach raibh siad ábalta fáil amach go tír mór.
Na Scoltacha Náisiúnta	Tógadh an scoil in Inis Bó Finne i 1899. Dhíol athair mór Shéamuis talamh leis na Sasanaigh ar £5 agus ar seo a tógadh an scoil. Cur síos ar an dóigh a ndearna na daoine iarracht an scoil a fháil le rudaí eile a chur ar siúl inti nuair a druideadh mar scoil í.
Na Scoltacha Náisiúnta	Bhí Séamus é féin ar an scoil a bhí ar an oileán. Múinteoir amháin a bhí inti agus bhí an scoil lán. A shaol féin ar an scoil.

**Catagóir: Stairsheanchas**
Fochatagóir	Cur Síos
Imirce	Imirce: D’imigh uncail Shéamuis, Dónalll Ó Fearraigh go Butte, Montana in 1903 ag baint óir agus níor phill sé na bhaile níos mó. Scríobhadh sé na bhaile agus léadh máthair Shéamuis na litreacha dona thuismitheoirí, ní raibh léamh ar bith acu. Rinne sé go maith do féin ach chaill sé arís é san Wall Street Crash.
Stair an Teaghlaigh	Bhí scaifte mór ina theaghlach, am amháin is cuimhin leis 17 acu sa teach. Bhí siopa beag ag a mháthair, siopa na leathphinginí a thugadh sí air. Bhíodh a athair ag iascaireacht agus é féin ansin. Bhí an t-iasc breá fairsing ach ní raibh mórán airgid ann. Dhíoladh siad léir éisc fá na Dúnaibh. Tar éis tamaill, bhí cearta agus a leithéidí tugtha ar shiúl ag an tír seo, rud a rinne damáiste mhór don iascaireacht.
Daoine Aitheanta go hÁitiúil	An milliúnaí Kingsley Porter a bhí ina chónaí ar Inis Bó Finne tamall i dteach beag ceann tuí ach thóg sé ach nach raibh críochnaithe. Chaith sé dhá shéasúr ansin ach cailleadh ansin é. Ní raibh a fhios caidé a tharla dó. Cur síos ar seo.
Daoine Aitheanta go hÁitiúil	Fear darbh ainm Brian Mac Aodh a bhí ar an oileán am amháin a bhí ábalta meáchain iontach a iompar. Bhíodh damhsa ina theach ar an oileán gach oíche den bhliain.

**Catagóir: An Nádúr**
Fochatagóir	Cur Síos
Comharthaí Aimsire	Inis Bó Finne: Scread Na Bealtaine (bogadh san fharraige) agus an scáth bhuí. Mhaireadh sé trí lá. Dódh na Ceilpe.

**Catagóir: Ceirdeanna agus Cothú an Tí**
Fochatagóir	Cur Síos
Eacnamaíocht an Teaghlaigh	Eacnamaíocht an teaghlaigh: imirce ón oileán go tíortha eile. D’imigh léir daoine go Alaska agus a leithéid. Bhí an saol crua do na daoine san am, bhí teaghlaigh mór agus b’éigean do chuid acu imeacht. Bhí 11 i dteaghlach Shéamuis é féin.

Theme by Danetsoft and Danang Probo Sayekti inspired by Maksimer